Popülerlik ve Rock Müzik…
Günümüzde herkes popüler kültürün etkilerinden ve yarattığı değişimlerden bahsediyor. Bu değişimleri farklı farklı algılıyorlar. Peki popüler kültür rock müzik için neleri değiştirdi? Popüler kültür yani pop rock düşüncesine etki edebildi mi? Hangi araç kullanıldı bu etkileme sürecinde?
Aslında yüzlerce soru gelebilir bu şekilde. Bu sorular sanırım gelebilecek yüzlerce sorunun ana dalı. Bütün sorular birbiriyle ilişkili aslında. İlk sorudan başlayalım.
- Popüler kültür rock müzik için neleri değiştirdi?
Aslında popüler kültür rock müzik çıkmadan önce çıktığı için ve rock müzik piyasaya çıkarken bir pop müzik olarak çıktığı için rock müziğin ilk yarılarında pek fazla bir şey değiştirmedi. Örneğin; rock müziğin kilometre taşlarından bir grup. The Beatles, White Albüm’le en çok satanlar listesindeki yerini buldu. Yine aynı listede rock müziğin en büyük fenomeni Pink Floyd, The Wall albümüyle yerini aldı. Daha öncelerine gidersek Elvis en büyük örnek olur sanırım.
Kısacası Rock müzik zaten popüler bir müzik olarak ortaya çıktığı için ilk zamanlarında popülerliğin etkilerini çok fazla görmedi. Zaten dönem şartları ve dönemin popülerlik anlayışı rock müzik ve rock düşüncesiyle çok fazla çelişmediği için popülerlik zarar da getirmedi.
- Popüler kültür yani “pop” rock düşüncesine etki edebildi mi?
Evet. Fakat biraz önce rock müzik çıktığı zamanlar popüler kültürün aktif olduğunu ve bu etkilenmenin rock müzikte çok fazla görünmediğini söylemiştik. Durum değişiyor. Zaman değiştikçe her şey değişiyor. Popüler kültür, savaş dönemlerinde savaş konularını ele alarak bütün sanat dünyasının savaşa endekslenmesini sağlıyor. Fakat doğu bloğunun gücünü yitirmesi ve etkilerinin azalmasıyla popüler kültür kendisine yeni yeni alanlar bulmaya başlıyor, savaş ve muhaliflik durumunu değiştirmeye başlıyor. Rock müzik yine ilk zamanlarında bu değişime kendisini yerleştirmiyor. Çizgisini korumaya devam ediyor.
Yalnız ve kimsesiz insanları hiç gözlediniz mi? Ya çok uysal bir duruma gelmişlerdir ve toplumun bütün baskılarını kendisine alarak ezikliği hissetmeye çalışır ya da topluma karşı koymak için kendisine yardımcılar aramaya başlar. İşte rock müzik o dönemlerde bu hale gelmeye başladı. Derken doğruluğu tartışılır olaylar meydana gelmeye başladı. Rock müzik dinleyenler kendilerine bir yardımcı bulduğunu sandılar. Alkol ve uyarıcı maddeler… Aslında bu durum olayın dışından bakanlara böyle göründü. Nasıl ki topluma çıktığınızda binlerce sakallının içinden bir sarhoşu göze çarparsa, yüzbinlerce rock müzik dinleyenden sadece uyuşturucu bağımlılar göz çarpmaya başladı. Aerosmith’le beraber bu durum daha fazla artmaya başladı. Öyle bir döneme gelindi ki “muhalifler bağımlı” söylentileri çıkmaya başladı.
Yeni bir döneme girmeye başladı rock müzik. Artık yavaş yavaş felsefesinden ayrılmaya başladı. Bu dönemler hala devam etmekte. Zaten rock müzik Türkiye’ye girmeye başladığı dönemlerde başlamıştı bu ayrım. Sadece aşk kelimelerinden oluşan sözlerle, topluma hiç bir şey kazandırma ve toplumu uyarma amacı olmaksızın müzikler yapılmaya başlandı. Peki bu hangi düşünceyle yapıldı? Öncelikle popüler kültürün bu alana yönelmesi kuşkusuz bu durumun en büyük nedenidir ve artık yıkılmaya başlayan rock imajını insanlara sevdirme düşüncesi. “Rock müzik bağımlılık değildir!” diyenler iyi niyetlerle rock düşüncesini müzikten ayırmaya başladılar.
- Hangi araçlar kullanıldı?
Esasen konunun en önemli bölümü burası olmalı. Halen devam eden bir popülerleşme sürecinde insanların rock müzik ve felsefesini yanlış algılamasının en büyük sorunu.
Tarz ve tür kavramları…: Öncelikle bu iki kavramın sözlük manalarına bakalım TDK dan.
Tarz: Özel oluş veya davranış biçimi, üslup, stil.
Tür: Kendi içinde bir birim olan ve üzerinde cins kavramının bulunduğu mantıksal kavram.
Günümüzde bu iki kavram birbirisi içine geçirilmiş ve “Ne dinlersin?” sorusunun cevabını genelde herkes tarza göre cevaplar hale gelmiş. Peki rock dediğimiz şey bu iki kavrama göre nasıl oluyor?
Rock (tarz): Türkiye’deki rock müzik sitelerinin % 90’ında bulabileceğiniz bir tanım. İçinde elektro gitar, bas, davul (bateri) ve tercihen klavye olan, söyleniş olarak biraz sert vurgular içeren müzik.
Rock (tür): Caz’dan etkilenen Blues’un sakin isyan düşüncesini sertleştirmiş, genel olarak kötü otoritelere, insan haklarına karşı çıkan sistemlere ve toplumsal eşitliği bozmaya çalışan sistemlere karşı kurulmuş bir düşünsel müzik sistemidir. Müzik aletleri değişken olabileceği gibi düşüncelerinin sertliği nedeniyle sert tonlara sahip müzik aletleri genel olarak tercih edilir.
İşte aslında popülerlikten bozulan kısımda burada, orijinal (gerçek) rock kavramıda burada. Günümüz rock müziğiyle kıyaslamak da bu yazıyı okuduktan sonra okuyanın yapması gereken bir iş diye düşünüyorum…
Not: Bu yazı www.rockmezari.com için yazılmış,
17. yüzyılın şafağı sökerken Kopernik Devrimi’nin üzerinden yaklaşık yarım yüzyıl geçmişti. Ama geçen yüz yıl, büyük çalkantılar, ayaklanmalar, göçler, kıyımlar yüzyılı oldu.17. yüzyıl, Kopernik sistemini savunan Papaz Giordano Bruno’ nun Roma’ da diri diri yakılmasıyla açılmıştı. Kopernik’ in Göksel Kürelerin Dönmeleri Hakkında adlı eseri, öldüğü yıl doğmuştu. Yani 1543 te. Ancak Kopernik’çi görüşün bir devrime dönüşmesi iki büyük öncünün, Johannes Kepler (1571-1630) ile Galileo Galile ( 1564-1642) nin katkılarıyla olacaktır. Çünkü Kopernik’ in gezegenler kuramı, Aristocu anlayış içinde sınırlı bir reform önerisi gibiydi. Kepler ve Galile ise, bu reformu bir devrime dönüştürdüler. (daha fazla…)
Ankara, 3000 yıl kadar önce kurulmuştu. Galatlar bu kente, “durduran, yol kesen” anlamına gelen Ankyra adını verdiler. Bu deyim daha sonra gemicilikte kullanılarak gemi çapası (Anchor) anlamını aldı. Deyimin, bugün Kale’nin bulunduğu kayalık alanın konumu yüzünden düşünüldüğü anlaşılmaktadır. (daha fazla…)
Osmanlı sanatının Türk Sanat Tarihi içindeki tartışılmaz ayrıcalığı ilk kez onun, standart ve uyumlu bir üslup geliştirmiş olmasından ileri gelir. (daha fazla…)
Osmanlılarda çini sanatı başlangıcından beri çeşitli tekniklerin uygulanması ile büyük bir aşama ve zenginlik göstermiştir. Bursa Yeşil Cami (1419-22) ve külliyesinin çini süslemeleri, ilk dönem Osmanlı sanatında çininin ulaştığı düzeyi sergiler. Bu yapıda kullanılmış olan “renkli sır” tekniğinde desenin konturları kırmızı hamur üzerine derin kazılarak ya da baskı ile basılmak suretiyle işlenir, sonra renkli sırlarla boyanarak fırınlanır. (daha fazla…)